Ngán Hạ Long — đặc sản độc đáo của vùng biển Đông Bắc

Trong kho tàng hải sản phong phú của vùng biển Hạ Long, có một loại đặc sản tuy dân dã nhưng lại được xếp vào hàng "cao lương mỹ vị" bởi độ quý hiếm và hương vị đặc trưng khó quên – đó chính là con ngán.

Ngán là loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ cùng họ với ngao nhưng kích thước lớn hơn, vỏ dày và sẫm màu hơn. Chúng sống vùi sâu trong lớp bùn ở các bãi triều, cửa sông nước lợ ven vịnh Hạ Long – nơi giao thoa giữa nước ngọt và nước mặn tạo nên môi trường lý tưởng để ngán tích lũy vị ngọt đậm đà tự nhiên. Việc bắt ngán không đơn giản vì chúng sống sâu trong bùn lầy, người dân phải có kinh nghiệm nhận biết dấu vết trên mặt bùn mới có thể đào bắt được, do đó sản lượng khai thác không nhiều và giá thành khá cao so với các loại nhuyễn thể khác.

Thịt ngán có màu vàng nhạt, khi chế biến chín có vị ngọt đậm, béo bùi đặc trưng mà không loại hải sản nào có thể thay thế. Món phổ biến và đơn giản nhất là ngán hấp sả – chỉ cần hấp chín tới, chấm cùng muối tiêu chanh là đã đủ để cảm nhận trọn vẹn vị ngọt nguyên bản của biển. Ngoài ra, cháo ngán cũng là món ăn được nhiều du khách yêu thích, với vị ngọt thanh của nước ngán hòa quyện cùng gạo nếp dẻo thơm, thêm chút hành răm, tiêu xay dậy mùi. Ngán nướng mỡ hành, ngán xào me hay các món xào cay cũng là những biến tấu hấp dẫn không kém.

Đặc biệt, ruột và trứng ngán còn được người dân đất mỏ dùng để ngâm rượu, tạo nên loại rượu ngán trứ danh, được cho là có tác dụng bồi bổ sức khỏe và thường được các đấng mày râu tìm mua làm quà biếu. Tuy vậy, đây cũng là món ăn cần lưu ý với những người có cơ địa dị ứng hải sản hoặc phụ nữ có thai nên tham khảo ý kiến trước khi dùng.

Du khách có thể tìm thưởng thức món ngán tại các nhà hàng hải sản ven vịnh, các chợ hải sản Hạ Long 1, Hạ Long 2 hoặc đặt ngay trên các du thuyền tham quan vịnh. Giá ngán tươi dao động theo mùa, thường từ 150.000 – 300.000 đồng/kg tùy kích cỡ và thời điểm. Một lần nếm thử món ngán chính gốc chắc chắn sẽ để lại ấn tượng khó quên về sự phong phú, tinh tế của ẩm thực đất mỏ Quảng Ninh.