Núi Bài Thơ: Ngọn núi thi ca lưu giữ 12 áng thơ cổ giữa lòng Hạ Long

Sừng sững ngay giữa trung tâm thành phố Hạ Long, bên bờ vịnh di sản, núi Bài Thơ là ngọn núi đá vôi mang trong mình cả giá trị lịch sử, văn hóa lẫn cảnh quan thiên nhiên đặc sắc - một điểm đến vừa quen vừa lạ đối với nhiều du khách khi tìm hiểu về Hạ Long.

Trước kia, núi còn được gọi là Truyền Đăng Sơn (núi truyền tin, đốt lửa báo hiệu), bởi đây từng là một vọng gác quan trọng được quân dân nhà Trần sử dụng để quan sát, báo động mỗi khi phát hiện quân xâm lược Nguyên Mông tiến vào vùng biển Đông Bắc trong cuộc kháng chiến năm 1288. Tên gọi "núi Bài Thơ" chỉ chính thức xuất hiện từ năm 1468, khi vua Lê Thánh Tông trong một chuyến tuần du qua vùng biển An Bang (Quảng Ninh ngày nay) đã dừng chân, cảm khái trước cảnh sắc hùng vĩ nơi đây và cho khắc một bài thơ chữ Hán lên vách đá, thể hiện niềm tự hào và khẳng định chủ quyền biển đảo của quốc gia.

Tiếp nối truyền thống ấy, đến năm 1729, chúa Trịnh Cương trong một lần kinh lý cũng đã cho khắc thêm một bài thơ khác lên cùng vách núi. Bước sang đầu thế kỷ 20, nhiều tao nhân mặc khách khi du ngoạn vùng Hạ Long cũng lần lượt để lại bút tích của mình, nâng tổng số bài thơ được khắc trên vách đá núi Bài Thơ lên đến 12 bài, có bài bằng chữ Hán, có bài bằng chữ Quốc ngữ - một "bảo tàng thơ" ngoài trời hiếm có. Với những giá trị đặc biệt về lịch sử và văn hóa, cụm di tích núi Bài Thơ đã được xếp hạng Di tích lịch sử - danh thắng cấp quốc gia vào ngày 31/8/1992.

Núi Bài Thơ cao khoảng 200m, với đỉnh cao nhất có hình dáng như mũi kim nhọn vươn lên trời, xung quanh là nhiều đỉnh phụ, vách đá dựng đứng và các hốc đá rêu phong cổ kính. Một nửa chân núi ăn sâu ra phía biển, tạo nên thế đứng vừa hiểm trở vừa nên thơ hiếm thấy giữa lòng một đô thị.

Ngày nay, núi Bài Thơ là điểm leo núi ngắm cảnh được nhiều bạn trẻ và du khách yêu thích. Từ trên đỉnh núi, toàn cảnh vịnh Hạ Long với hàng nghìn đảo đá nhấp nhô giữa làn nước xanh biếc, cùng khung cảnh thành phố Hạ Long sầm uất bên dưới sẽ hiện ra trọn vẹn trong tầm mắt - một trong những góc ngắm vịnh đẹp và độc đáo bậc nhất mà không cần phải ra khơi bằng tàu.

Đường lên núi Bài Thơ khá dốc và nhiều đoạn chưa được đầu tư bậc thang hoàn chỉnh, do đó du khách nên mang giày leo núi chắc chắn, mang theo nước uống và nên đi thành nhóm, tránh leo núi một mình hoặc vào những ngày mưa trơn trượt. Thời điểm lý tưởng nhất để chinh phục núi Bài Thơ là vào mùa thu, từ tháng 9 đến tháng 11, khi trời khô ráo, ít mưa và tầm nhìn xa rõ nét nhất, hoặc lúc sáng sớm để vừa tránh nắng gắt vừa đón được khoảnh khắc bình minh tuyệt đẹp trên vịnh.